O peregrino e a lenda da torre do Castro

 

collida da páxina web do concello

Foto da  páxina web do concello de Sandiás

Un peregrino de longa barba e saio monacal, que lento e tardo segue o camiño a Compostela, alcanza por fin o alto dun fermoso outeiro, nas estribacións da Serra de San Mamede. Achábase en ricas terras de historias e lendas, o mítico monte de “O Viso”, onde os campesiños no seu lento camiñar narráronlle que un día, en tempos dos romanos, houbo neste lugar unha fermosa cidade, a Civitas Limicorum, a cidade dos límicos e que, nas proximidades, xermolaban as primeiras augas do río Oblivionis ou Lethes, o río do esquecemento, que detivo os poderosos romanos temerosos de que ao cruzalo, perdesen a memoria e quedasen vagando para sempre por aquelas afastadas e descoñecidas terras dos límites do Imperio de Roma.
Dende o alto, alá no horizonte divisábase unha inmensa masa de azuis augas, augas mansas do mar interior máis extraordinario que xamais vise, onde dormen dende tempos inmemoriais, os sonos da cidade de Antioquía, somerxida polas augas en castigo por adorar ao galo. Relatan os campesiños, que nos días tranquilos e claros se ven os galos e se escoitan os seus cantos para recordarlle os pecados aos seus moradores e que, polas noites de San Xoán, ao chegar a media noite óese o tanxido das campás das torres da cidade asolagada.
As azuis augas están rodeadas dunha extensa planicie da que sobresaían en estratéxicos outeiros, catro fermosos castelos coroados por fermosas torres que dominaban a ampla chaira.O peregrino de longa barba e saio monacal, que lento e tardo seguía o camiño de Compostela, cruzaba xa a extensa chaira e admiraba a quietude das próximas augas, onde naquela hora do crepúsculo soaban os trilos e alborotos de miles de aves e paxaros amantes das augas mansas, onde unha bóla de lume se reflectía no enmeigado lago e parecía desaparecer no Finis Térrae, o final do camiño, alá polo Poñente, e unha nube de cínifes cubría o horizonte. Contan os labregos que son os soldados enmeigados do Rei Arturo alí condenados, esperando a que o rei dos celtas esperte do seu sono e volva da afastada illa onde se atopa.

Sobre empinado outeiro álzase a torre de Sancho Díaz. Dende aquela altura asómase á Antela, onde se reflicte a súa imaxe no prateado espello das azuis e durmidas augas, ao igual que as cabalgatas quiméricas que un día chegaron a ela para descansar baixo as súas ameas das fatigas rudas da guerra.
Morreron os heroes. As súas moradas quixeron ser heraldo do enorme poderío dos seus donos; máis tampouco puideron resistir o peso dos anos que consigo arrastran esperanzas e ambicións, deixando tan soa miserias… verdades.

A mansión de hoxe non recorda seguramente a grandeza de onte. Sen murallas, derruída, é tan só espectro vago dunha distancia de venturas e devanditas que pasou…e xa non volverán. A liviá soidade en que xace, non puido antano nin a soñar, cando foi camerino de príncipes reais, cando escoitou as notas alegres das súas festas e o ruído xordo de homes e cabalos ao regreso de cruentas batallas.
Hoxe xace só… moi só, non lle visita ninguén, a súa grandeza pasou…
Non volverá escoitar as tenras ándechas dos trobadores, que detidos un día fronte á maxestática silueta de entón, inundaron o espazo con ardentes, donosas e galantes trobas, nacidas ao encanto do seu peito novo, namorado dun ideal que non chegaba nunca, romántico cal os azuis sonos daqueles poetas que os forxaban, tan grandes…que sementando soamente ilusións, ao recoller desenganos os sabían pagar coa amargura dun sorriso. As notas dos laúdes provenzais non volverán turbar o seu silencio de misterio e abandono…apousento de almas en pena.
Xa non ten xardíns, xa non ondean os pendóns ao vento, non vixían dende a súa atalaia os bravos guerreiros…hoxe só lle queda a ruína e a soidade da tristura e a desolación. Xa non soa a súa alegre campá hospitalaria; os peregrinos non se deteñen ante el, o pobre ante o seu zaguán pasa meditabundo, triste…perdeu a caridade o baluarte.

Atacado polos inimigos, en 1471 a torre de Sandiás foi batida polo conde de Camiña, o famoso Pedro Madruga, con 3.000 peóns e 500 lanzas. E posteriormente en 1474 os irmandiños, mandados por Alonso de Paredes, dedicáronse a destruír os castelos da Limia. O de Sandiás estaba defendido por Gutierre González, que conseguiu facer unha saída para pedir axuda, deixando na torre a súa dona Leonor de Puga, e a outros familiares e servidores. Os sitiadores, axudados pola traizón dun criado, entraron de noite, mataron os defensores e puxeron fogo a torre onde morreron os familiares de Gutierre González, e demoleron a fortaleza.

Neste castelo derruído tivo un tempo a súa fastosa residencia o poderoso conde don Sancho Díaz, o ambicioso señor que había de sucumbir vítima do seu orgullo, quizais dun amor heroico, tan heroico como os seus feitos, coroa de loureiros… verdes sempre. Don Sancho era forte, fermoso… e na súa fortaleza críase rei e reinaba.

O seu carácter foi resultado dunha vida triunfadora e vitoriosa, curtido en mil batallas, mimado polo seu monarca Don Afonso II o Casto. Chegou a pensar que o seu capricho podía ser lei. Sancho Díaz no Real Alcázar atopou, ¡por fin!  a ilusión que florecese nos seus sonos, sonos máxicos de adolescente, na súa alma prendeu o amor, o seu corazón palpitou de gozo, brillaron os seus ollos e calaron os seus labios.

Ao propio tempo que admiraba a grácil figura da castelá que, ao cruzar ante el, sorría ao azor pousado na súa man, tersa e suave, máis fina que a luva que a envolvía coa dozura dunha caricia. E… en verdade que era fermosa e grácil a xentil Ximena!
O Rei Afonso tiña ambiciosos plans para ela, casala co mellor príncipe, o herdeiro do mellor reino, tal vez un beneficioso pacto de estado que fixese máis poderosa a súa dinastía.

E… en verdade que era fermosa e grácil a xentil Ximena! O seu cariño foi correspondido, e amados o conde e a nobre infanta en turbillón de paixón, o froito do seu amor durmiu máis tarde, plácido e docemente, alleo ao devir da traxedia, na torre da homenaxe do castelo de Sandiás.

Coñecedor o Rei, que non sabía ser irmán, derrubáronse os seus sonos cal castelo de naipes, montou en cólera, recluíuna en mosteiro e, ruxindo nos seus quereres, ameazador no seu xesto, pronunciou a fatal sentenza…Cando Don Sancho morreu, Ximena, abatida por inmenso dor deixou correr bágoas de sangue, e o irmán, ao vela chorar, abrandóuselle o corazón, comprendeu o seu inmenso erro… e tamén chorou.

A alma do axustizado cabaleiro voou sobre as azuis augas do encantado lago, chegou á torre, e na maxestosa estanza en que durmido un neno sorría nos seus infantís sonos, inclinouse sobre o seu berce e nun bico do espírito á materia pareceu infundirlle a súa alma; aquel neno máis tarde chamouse Bernardo de Carpio, un dos señores principais da Limia.

Tal sorprendeu a historia ao peregrino de longa barba e saio monacal, que lento e tardo seguía o camiño de Compostela. El estendeuna por aldeas e casaríos no seu lento peregrinar, ao falar ás comadres arredor do lume dos fogares.

E é fama que ao comezar a narrala, as súas razóns eran: “Contareivos unha lenda que proba o valor dun fiel amador, na que as bágoas da muller chegan tarde, e na que os choros e as risas son preludio doutras risas e outros choros “… “Érase unha vez nunha terra máxica, terra de mitos e lendas, con enmeigado lago e misterioso río… “
E concluída a súa narración, o peregrino de longa barba e monacal saio, lento e tardo, continuaba o seu camiño a Compostela…

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s